یزید بن معاویه - یزید بن معاویه بن ابو سفیان
یزید و خاندان او
اگر کشتن امام حسینعلیه السلام به امر و ارشاد یزید نبوده، بلکه کاری سر خود از ناحیه ابن زیاد بوده است - آن طوری که برخی میگویند و یزید از این عمل ناراضی بوده است باید در مقابل عمل ابن زیاد جبههگیری میکرد و شدیداً با او به مقابله میپرداخت و با تناسب عمل زشتش او را توبیخ مینمود - حتی با وجودی که یزید از امام حسینعلیه السلام راضی نبوده ولی از آن جا که به نظر برخی ابن زیاد بدون اجازه کرده است لذا باید مورد توبیخ و سرزنش او قرار میگرفت؛ زیرا از وظیفه خود تعدّی کرده و تمرّد نسبت به دولت مرکزی داشته است - ولی از آن جا که مشاهده میکنیم نه تنها هیچ گونه توبیخی از جانب یزید به او نشد بلکه او را تشویق نیز نمود، این خود دلالت دارد بر این که عملکرد ابن زیاد با دستور مستقیم و ارشاد یزید بن معاویه بوده است.
و نیز از عبیداللَّه بن ابی ملیکه نقل کرده که مردی از اهل شام نزد ابن عباس سبّ علیعلیه السلام را نمود، ابن عباس گفت: ای دشمن خدا! رسول خدا را اذیت نمودی، زیرا خداوند متعال فرمود: (إِنَّ الَّذِینَ یُؤْذُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فِی الدُّنْیَا وَالْآخِرَةِ وَ أَعَدِّ لَهُمْ عَذَاباً مُهِیناً)؛ [15] «همانا کسانی که خدا و رسولش را اذیت میکنند خداوند آنان را در دنیا و آخرت از رحمت خود دور کرده و برای آنان عذاب خوارکنندهای را آماده کرده است. حسن بن علی و حسین و فاطمه و علیعلیهم السلام هر کدام به ترتیب بر حضرت وارد شدند و پیامبرصلی الله علیه وآله آنان را داخل آن پارچه نمود، آن گاه این آیه را تلاوت کرد: (اِنَّما یُریدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهیراً)؛ [1] «خداوند فقط میخواهد پلیدی و گناه را از شما اهل بیت دور کند و کاملاً شما را پاک سازد.
و جهت آن این بود که میدانست ولید از عهده آن چه درباره امام حسینعلیه السلام میخواهد انجام دهد برنمی آید، و لذا همان کاری را که با عامل خود در کوفه (نعمان بن بشیر) کرد و او را از امارت آن دیار عزل نمود - چون مطابق نامهای که برای او نوشته بود او از عهده مقابله شدید با مسلم بن عقیل بر نمیآمد، لذا او را عزل کرده و ابن زیاد را به جای او گماشت. امام حسن مجتبیعلیه السلام خطاب به معاویه فرمود: «و انّک یا معاویة! و اباک مِن المؤلّفة قلوبهم، تسرّون الکفر، و تظهرون الاسلام و تستمالون بالاموال»؛ [5] «و همانا تو ای معاویه و پدرت از جمله کسانی هستید که از سهم زکات به جهت تألیف قلوبتان استفاده میشد، شما کفر را پنهان کرده، اظهار اسلام نمودید و مردم را با اموال خود جذب میکردید.